Ruimtelijke karakteristiek ‘s-Gravenpolder
Het dorp ’s-Gravenpolder bestaat uit een oude dorpskern en meerdere uitbreidingswijken. De oude dorpskern bevindt zich langs de ’s-Gravenstraat en twee zijstraten daarvan. Aan de ’s-Gravenstraat staat de Nederlands Hervormde Kerk. Het kerkgebouw stamt uit diverse perioden, voornamelijk uit de 14de tot 16de eeuw. Het historisch dorpshart is voor een deel verwoest tijdens de Tweede Wereldoorlog. Hierdoor is het dorpscentrum voor een groot deel gewijzigd. De uitbreidingen van ’s-Gravenpolder zijn in diverse stappen gerealiseerd. De bouw direct na de Tweede Wereldoorlog betreft de straten van de Schoolstraat, de Kerkhoekstraat en de Ambachtstraat met drie verbindingstraatjes naar de ’s-Gravenstraat. De bouwstijl in deze straten is sober qua volume en uitstraling. Ook de buitenruimte is eenvoudig van inrichting. Fortrapahoek is een uitbreiding uit de jaren ’60. Het straatbeeld is ruimer dan in de uitbreiding van na de Tweede Wereldoorlog. De wijk heeft een eenvoudige en rustige uitstraling. In de wijk liggen rijtjeshuizen, twee-onder-één-kappers en vrijstaande woningen. De uitbreidingswijk Buitenleven is in de jaren ’70 en ’80 aangelegd. Straatnamen in de buurt zijn gebaseerd op boomsoorten, deze zijn dan ook als hoofdbeplanting aanwezig op de desbetreffende hofjes en wegen. Door de wijk heen liggen groenwallen als verbindende structuren. Weltevrede is een wijk die tussen de jaren ’80 en circa 2005 is gerealiseerd. In de wijk is een geleidelijke ontwikkeling in de bouwstijl waarneembaar. De wijk Oostgaarde heeft een parkachtige uitstraling met een grote waterpartij. Aan de rand van ’s-Gravenpolder is een begraafplaats gelegen. Buiten de bebouwde kom van ’s-Gravenpolder liggen diverse belangrijke, groene polderdijken. De Koedijk is wisselend beplant met zowel populierenrijen als boom- en struikgroepjes. De Haagdijk is beplant met essen en populieren, terwijl op de Korenhalmdijk alleen gras ingezaaid is. De Lange Mairedijk is beplant met clusters van hagen en bomen. Vanaf de dijken is er wisselend zicht op het dorp en de omliggende dorpen. De Lenshoekdijk is de afsluitarm in de voormalige zeearm de Zwake. De afwisselende beplanting met het zicht op molen ‘de Korenhalm’ en de begraafplaats dragen bij aan de bijzondere uitstraling van deze plek. Op het bedrijventerrein ’s-Gravenpolder is er nagenoeg geen groen aanwezig.
Ontwikkelperspectief
’s-Gravenpolder is één van de twee dragende kernen van de gemeente. Het accent van de stedelijke ontwikkeling in de gemeente ligt (naast Heinkenszand) op dit dorp. In ’s-Gravenpolder is ruimte voor meer grootschalige en planmatige uitbreiding van het bestaand stedelijk gebied. Daarmee gaat gepaard dat een groot gedeelte van de woningbouwopgave in ’s-Gravenpolder landt en ook uitbreidingen van het voorzieningenniveau voorstelbaar zijn in deze kern. Uitbreidingen van de kern zijn het best voorstelbaar aan de oostzijde van het dorp.
Uitdagingen voor ’s-Gravenpolder zijn gelegen in natuurontwikkeling, woningbouw en bereikbaarheid.
- Natuurgebied Zwaakse Weel vraagt om natuurverbetering en waterberging. Het gebied ligt op korte afstand van de kern en levert dus enerzijds belemmeringen op voor wat wel en niet kan, maar biedt aan de andere kant een mooie kwaliteit en uitvalsbasis voor recreanten.
- ’s-Gravenpolder is één van de kernen waar de woningbouwopgave moet landen. Dat vraagt om ruimte die we in eerste instantie vooral aan de oostzijde zien.
- Onderdeel van de kwaliteitsverbetering door uitbreiding van bedrijvigheid is de aanleg van een ‘dorpsbos’ aan de westzijde van het dorp en het oplossen van wateroverlast.
- Om de bereikbaarheid en verkeersveiligheid te verbeteren wordt geïnvesteerd in de optimalisatie van het verkeersnetwerk door de herinrichting van de N666, het kruispunt Bernhardweg - BaarlandseZandweg en het kruispunt Baarlandsezandweg- Schoorkenszandweg.
Concrete ontwikkelingen gaan over de herinvulling van de Sint Maartenskerk, de ontwikkeling van het dorpsbos aan de westzijde van het dorp, de uitbreiding van TOP in combinatie met natuurcompensatie en herontwikkeling van de voormalige bedrijfslocatie aan de Schuitweg. In aanvulling op die ontwikkelingen bestaat ruimte aan de oostzijde voor verdere groei van het dorp.